RSF, Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi, 25’inci yılında karanlık bir tablo ortaya koydu. Dünya genelinde basına yönelik baskılar derinleşirken Türkiye, gazeteciliğin kriminalize edildiği ülkeler arasında 163’üncü sıraya demir attı.
RADİKAL – Ülkede basına yönelik baskılar her geçen gün derinleşirken Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) tarafından hazırlanan 2026 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi bunu kanıtlayacak nitelikte. Türkiye, RSF’nin 180 ülkelik basın özgürlüğü endeksinde 163’üncü sırada yer aldı. Raporda, Türkiye’de gazeteciliği engellemek ve habercileri hapse atmak için yargının bir sopa olarak kullanıldığı vurgulandı. Özellikle “Dezenformasyon”, “Cumhurbaşkanına hakaret” ve “devlet kurumlarını karalama” suçlamalarının sistematik bir araç haline getirildiği belirtildi. Raporda, terörle mücadele mevzuatının gazetecilere karşı kullanılmasının, Türkiye’yi basın özgürlüğü liginde en alt sıralara hapsettiği aktarıldı.
Raporla küresel ölçekte haber alma hakkının tarihin en büyük kuşatması altında olduğunu belgelenirken endeks tarihinde ilk kez, incelenen ülkelerin yüzde 52,2’si “zor” veya “çok ciddi” kategorisinde yer aldı. Rapora göre ise dünya genelindeki ortalama puan son çeyrek asrın en düşük seviyesine geriledi
BAHANELERLE SUÇ SAYILDI
2026 Endeksi’nde en dramatik düşüş “yasal gösterge”de yaşandı. 110 ülkede gazetecilik; basın hukukunun çiğnenmesi, olağanüstü hal yasaları ve ulusal güvenlik bahanesiyle suç sayılmaya başlandı.
Raporda ABD’nin endekste bir önceki yıla kıyasla 7 sıra gerileyerek 64’üncü sırada yer aldığına dikkat çekilerek Ekvador ve Peru gibi diğer Amerika ülkeleri de sıralamada büyük düşüş yaşadığı kaydedildi. Rapora göre Norveç, üst üste onuncu yıl sıralamanın başında, Eritre ise son üç yıldır sıralamanın sonunda yer aldı. Ancak en dikkat çekici değişim Cihatçı HTŞ yönetimindeki Suriye’de yaşandı. Rapora göre bir önceki yıla kıyasla basın özgürlüğünde 36 puan iyileşme gösteren Suriye 141’inci sırada yer aldı. Raporda ayrıca yasal göstergenin 2026’da en fazla düşüş gösterdiği ve bu gösterge, 2025 ile 2026 yılları arasında ülkelerin yüzde 60’ından fazlasında kötüleştiği belirtildi. Raporda, bu ülkelere 157’nci sırada Hindistan, 169’uncu sırada Mısır, 116’ncı sırada İsrail ve 135’inci sırada Gürcistan örnek gösterildi. Raporda, “Gazeteciliğin, basın hukukunun çiğnenmesi ve olağanüstü hal yasaları veya genel hukukun kötüye kullanılması üzerinden suç sayılması, küresel bir fenomen haline geldi” ifadelerini kullanıldı. BİRGÜN
